معافیت بیمه کارگاههای زیر ۵ نفر یکی از مهمترین حمایتهای قانونی برای کسبوکارهای کوچک، تازهتأسیس و کارگاههایی است که توان مالی محدودی دارند. این طرح با هدف توسعه اشتغال، ایجاد انگیزه برای کارفرمایان و کمک به صاحبان مشاغل کوچک اجرا شده و بر اساس آن، سهم بیمه کارفرما برای چند سال یا بهصورت دائمی حذف یا کاهش مییابد.
در سالهای اخیر، به دلیل افزایش هزینههای نیروی انسانی و بالا رفتن مبلغ حق بیمه، بسیاری از کسبوکارهای کوچک دچار فشار مالی شدهاند. به همین دلیل وزارت کار و سازمان تأمین اجتماعی، طرح معافیت بیمهای را برای کارگاههایی با کمتر از ۵ نفر نیرو ایجاد کرده است تا کارفرمایان بتوانند با هزینه کمتری کسبوکار خود را اداره کنند و نیروهای جدید استخدام نمایند.
این معافیت به کارفرمایان اجازه میدهد **تمام سهم بیمه کارفرما** یا بخش قابل توجهی از آن را پرداخت نکنند، در حالی که بیمه کارکنان بهصورت کامل برقرار است. این یعنی کارفرما هم هزینه کمتری میپردازد و هم از نظر قانونی کاملاً ایمن است.
معافیت بیمه، یکی از مهمترین ابزارهایی است که بسیاری از کارفرمایان برای مدیریت هزینهها از آن استفاده میکنند. اما نکته مهم اینجاست که اجرای اشتباه یا ثبت نادرست اطلاعات، ممکن است باعث **لغو معافیت یا ایجاد بدهی بیمهای** شود. به همین دلیل توصیه میشود کارفرمایان در هنگام ثبت یا تمدید معافیت با یک مشاور حرفهای در حوزه مشاوره بیمه تأمین اجتماعی مشورت کنند.
از سال ۱۴۰۴، بخشنامههای جدیدی درباره معافیت بیمهای صادر شده که شرایط کارگاههای مشمول را شفافتر کرده است. اگرچه عنوان اصلی طرح «معافیت کارگاههای زیر ۵ نفر» است، اما در برخی حوزهها مانند کارگاههای صنایعدستی، فناوری و برخی بخشهای خدماتی، کارگاههای **تا ۱۰ نفر** نیز امکان استفاده از معافیت را دارند.
این شرایط ممکن است سالانه تغییر کند، به همین دلیل بررسی آخرین بخشنامه بسیار مهم است.
– فروشگاههای کوچک
– کارگاههای تولیدی خرد
– کارگاههای خدماتی
– آموزشگاههای کوچک
– دفاتر فنی و مهندسی کوچک
– مشاغل خانگی ثبتشده
– کسبوکارهای تازهتأسیس
– شرکتهای دولتی
– نهادهای عمومی
– پیمانکاران پروژهای
– شرکتهای ثبتشده با بیش از یک کد کارگاهی
– شرکتهای دارای نیروی سیار غیرثابت
معافیت بیمه بهعنوان یک ابزار حمایتی، نقش مهمی در توسعه اقتصادی کارگاههای کوچک دارد. این طرح به کارفرمایان کمک میکند:
همچنین بسیاری از استارتآپها و کارگاههای خانگی که از ابتدا منابع مالی محدودی دارند، با استفاده از همین معافیت توانستهاند کسبوکار خود را گسترش دهند.
تشخیص نوع معافیت بسیار مهم است زیرا اشتباه در تعیین نوع آن میتواند باعث بدهی سنگین شود.
کارگاههایی که میخواهند از این معافیت استفاده کنند، باید قراردادهای کار، لیست بیمه، حضور و غیاب و پروندههای پرسنلی خود را کاملاً مرتب و استاندارد کنند. این موضوع بهطور مستقیم با خدمات گروه مشاوران پرهام در زمینه سیستمسازی، آموزش منابع انسانی و قراردادهای کار مرتبط است.
در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۵ سازمان تأمین اجتماعی بخشنامههای جدیدی درباره نحوه اعمال معافیت کارگاههای زیر ۵ نفر صادر کرده که هدف آن شفافتر شدن فرایند، جلوگیری از سوءاستفاده و حمایت واقعی از کسبوکارهای کوچک است. این بخشنامهها تعیین میکنند چه کارگاههایی مشمول هستند، چه مدارکی باید ارائه دهند و معافیت از چه تاریخی اعمال میشود.
طبق بخشنامه جدید، کارگاههایی که کمتر از پنج نفر نیروی شاغل دارند میتوانند برای دریافت تخفیف بیمهای اقدام کنند، مشروط بر اینکه فعالیت آنها واقعی و دارای ثبت رسمی باشد. در برخی استانها، کمیته اشتغال اجازه داده است کارگاههای کوچک تا ده نفر نیز تحت شرایط خاص از طرح بهرهمند شوند.
بر اساس همین بخشنامه، بسیاری از کارفرمایان پس از استعلام از اداره بیمه، متوجه شدهاند که امکان استفاده از معافیت را داشتهاند اما به دلیل عدم اطلاع یا ثبتنام نکردن، سالها مبالغ اضافی پرداخت کردهاند. به همین دلیل استفاده از خدمات مشاوره بیمه تأمین اجتماعی میتواند جلوی پرداختهای اشتباه یا دیرکرد سنگین را بگیرد.

در طرح جدید، سهم کارفرما برای مدت مشخصی—و در برخی موارد برای همیشه—به صفر میرسد. این یعنی کارفرما فقط سهم بیمه کارگر (۷٪) را از حقوق او کسر میکند و هیچ سهمی بابت بیمه پرداخت نمیکند.
فرض کنید کارگاه «چاپ و بستهبندی ستاره» سه نیروی شاغل دارد. حق بیمه ماهانه هر کارگر (با حقوق پایه) حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است که بخش قابل توجه آن سهم کارفرماست. با استفاده از معافیت زیر ۵ نفر، کارفرما ماهانه حدود **۵ تا ۶ میلیون تومان کاهش هزینه** خواهد داشت. این مبلغ در یک سال به **۶۰ تا ۷۰ میلیون تومان** میرسد.
به همین دلیل دورههای آموزشی و خدمات حرفهای مانند سیستمسازی منابع انسانی در کنار این معافیت، تأثیر مهمی در کاهش هزینههای سازمانهای کوچک دارند.
یکی از پرتکرارترین پرسشهای کارفرمایان این است که «برای ثبت معافیت به چه مدارکی نیاز داریم؟». در ادامه، لیست کامل مدارک طبق آخرین بخشنامه ارائه شده است:
این مدارک توسط شعبه بیمه بررسی میشود و پس از تأیید اولیه، کارگاه وارد مرحله ارزیابی میگردد.

کارفرما باید ابتدا شرایط عمومی و اختصاصی بخشنامه را بررسی کند تا مطمئن شود کارگاه مشمول طرح است.
تمام مدارک ذکرشده باید کامل و بدون نقص ارائه شود.
ثبت اولیه معمولاً بهصورت آنلاین انجام میشود.
مدارک پس از ثبت باید حضوری یا از طریق سامانه شعبه ارائه شود.
بازرس تأمین اجتماعی برای بررسی فعالیت واقعی کارگاه مراجعه میکند.
پس از تأیید، معافیت از ماه بعد روی لیست اعمال خواهد شد.
بسیاری از کارگاهها به دلیل قراردادهای ناقص، ارسال اشتباه لیست بیمه یا ثبت نادرست اطلاعات، با «رد درخواست» مواجه میشوند. این موارد با استفاده از مشاوره تخصصی و بررسی دقیق مدارک قابل پیشگیری است.
خدمات تخصصی گروه مشاوران پرهام در حوزه حل اختلاف بیمه و کارگری میتواند قبل از هرگونه ثبت درخواست، شرایط کارگاه را بررسی کند و احتمال رد شدن را به صفر نزدیک کند.
در سالهای اخیر، تعداد زیادی از کسبوکارهای خانگی و استارتآپهای کوچک بهصورت غیررسمی یا با سرمایه محدود شروع به فعالیت کردهاند. با توجه به اینکه این کسبوکارها معمولاً با هزینههای اولیه بالا مواجه هستند، استفاده از معافیت بیمه میتواند نقش مهمی در کاهش هزینههای ماهانه آنها داشته باشد.
استارتآپها، چه در حوزه فناوری و چه در حوزه خدمات، معمولاً تیمهایی کوچک با ۱ تا ۵ نفر دارند و نیاز به ثبت بیمه کارکنان خود دارند اما پرداخت سهم کارفرما در ماههای اول برایشان سنگین است. با استفاده از معافیت زیر ۵ نفر، این کسبوکارها میتوانند:
بسیاری از صاحبان استارتآپها به اشتباه تصور میکنند بیمه کردن نیروها تنها هزینه اضافی است، در حالی که **بیمه نکردن کارکنان** موجب:
میشود. بنابراین استفاده از معافیت بهترین راهکار برای شروع فعالیت قانونی، کمهزینه و بدون ریسک است.
یکی از نکات مهم درباره طرح معافیت، تمدید آن است. بسیاری از کارفرمایان تصور میکنند معافیت پس از ثبت، دائمی است اما در بخشنامه جدید ۱۴۰۴–۱۴۰۵ تأکید شده است که **تمدید سالانه الزامی است**، مگر در موارد خاص که معافیت دائمی تلقی شود.
کارفرمایانی که این موارد را رعایت نکنند، هنگام تمدید با مشکل مواجه میشوند و ممکن است معافیت برای آنها لغو شود.
در برخی استانها معافیت بهصورت «خودکار» تمدید میشود، اما در اکثر استانها نیاز به موارد زیر دارد:
به همین دلیل توصیه میشود قبل از پایان سال، یک بررسی تخصصی توسط مشاوران حوزه بیمه تأمین اجتماعی انجام شود تا فرایند تمدید با مشکل مواجه نشود.
یکی از عجیبترین موضوعات برای کارفرمایان این است که «عدم استفاده از معافیت» نیز ممکن است باعث جریمه غیرمستقیم شود. چطور؟
اگر کارگاهی مشمول معافیت باشد اما آن را ثبت نکند و سهم کارفرما را نپردازد یا دیرپرداخت کند، سازمان تأمین اجتماعی این کارگاه را دارای بدهی بیمهای محسوب میکند. این بدهی میتواند شامل موارد زیر باشد:
کارگاه «چرمدوزی پارسا» در البرز ۴ نیروی شاغل داشت اما به دلیل عدم آگاهی، معافیت را ثبت نکرد و فقط سهم کارگر را پرداخت میکرد. در بازرسی ۱۸ ماه بعد، کارگاه موظف شد:
در نتیجه، کارگاه بیش از **۹۵ میلیون تومان** بدهی پیدا کرد؛ در حالی که با یک ثبت ساده معافیت، این مبلغ صفر میشد.
این تجربه باعث شد بسیاری از کارگاهها پیش از بازرسی از خدمات حل اختلاف کارگری و کارفرمایی و همچنین مشاوره بیمهای گروه پرهام استفاده کنند تا از چنین خسارتهایی جلوگیری شود.

بسیاری از کسبوکارهای خانگی ترجیح میدهند با افزایش نیروها، کارگاه رسمی ثبت کنند تا بتوانند نیروهای بیشتری را بیمه کنند و از معافیت گستردهتر بهرهمند شوند.
بله. استارتآپهای کوچک در حوزههای زیر معمولاً مشمول طرح هستند:
بسیاری از این استارتآپها نیروهای خود را پارهوقت یا پروژهای استخدام میکنند. با این حال، طبق قانون، اگر کارفرما رابطه «کارگری–کارفرمایی» ایجاد کرده باشد، باید قرارداد کار تنظیم کند. خدمات تنظیم قراردادهای کار گروه مشاوران پرهام میتواند برای این موضوع بسیار کاربردی باشد.
ثبت و فعالسازی معافیت بیمه، اگرچه در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما در واقع شامل چندین مرحله مهم، بررسی مدارک، ارسال درست اطلاعات و رعایت الزامات قانونی است. کوچکترین اشتباه در ثبتنام میتواند باعث رد درخواست یا حتی لغو معافیت قبلی شود. به همین دلیل بسیاری از کارفرمایان قبل از هر اقدامی از خدمات مشاوره حرفهای استفاده میکنند تا هیچ ریسکی متوجه پرونده بیمهای کارگاه نباشد.
گروه مشاوران پرهام با تجربه گسترده در حوزه مشاوره بیمه تأمین اجتماعی و حل پروندههای بیمهای، آماده است تا تمامی مراحل ثبت معافیت را برای کارگاههای کوچک انجام دهد. از بررسی اولیه شرایط کارگاه گرفته تا جمعآوری مدارک، هماهنگی با شعبه، پیگیری بازرسی و اعمال نهایی معافیت روی لیست بیمه—all in one.
این خدمات به کارفرمایان کمک میکند تا بدون درگیری با فرایندهای اداری، در کوتاهترین زمان از معافیت برخوردار شوند و هزینههای خود را به شکل چشمگیری کاهش دهند.
اگر کسبوکار شما کمتر از پنج نفر نیرو دارد، بهترین زمان برای ثبت معافیت همین امروز است. هر ماه تأخیر، به معنای پرداخت سهم بیمهای بیشتر و از دست دادن فرصتهای قانونی است. بخشنامههای جدید تأمین اجتماعی تاکید دارند که معافیت به «ماه اعلام» وابسته است و بهصورت معوق اعمال نمیشود؛ یعنی اگر امروز ثبتنام نکنید، امکان دریافت معافیت برای ماههای گذشته را از دست میدهید.
ثبتنام با یک تماس کوتاه آغاز میشود و ادامه مراحل توسط تیم مشاوران پرهام انجام میشود.

خیر. کارگاه باید کد کارگاهی فعال داشته باشد. البته کسبوکارهای خانگی با دریافت مجوز فعالیت خانگی میتوانند از معافیت استفاده کنند.
بله، اما فقط پس از تسویه بدهی و پاک شدن سابقه از سیستم.
بله، اگر قرارداد کار رسمی داشته باشند و در لیست بیمه ثبت شوند.
اگر تعداد نیروی کارگاه از حد مجاز (۵ یا ۱۰ نفر) بیشتر شود، معافیت لغو میشود.
خیر. سهم بیمه بیکاری همچنان باید پرداخت شود.
در اغلب موارد خیر، زیرا پیمانکاری جزء مشاغل مشمول حمایت نیست.
در این صورت معافیت اعمال نمیشود و کارفرما باید سهم کارفرما را بهطور کامل پرداخت کند.
خیر. معافیت فقط برای همان کد کارگاهی معتبر است.
برای دریافت مشاوره کامل و بررسی شرایط کارگاه، میتوانید با ما تماس بگیرید. کارشناسان ما آمادهاند تا از صفر تا صد فرایند را برای شما انجام دهند.
📞 026-34444105
📱 09123639617
📧 info@parham-group.com
📍 کرج، بلوار مطهری، روبروی اداره ارشاد اسلامی، برج نیکان، طبقه ۶، واحد ۲۲
معافیت بیمه کارگاههای زیر ۵ نفر یکی از مؤثرترین ابزارهای حمایتی در نظام بیمهای ایران است. این طرح به کسبوکارهای کوچک، خانگی، استارتآپها و کارگاههای نوپا کمک میکند تا با کمترین هزینه فعالیت کنند، نیروهای بیشتری استخدام کنند و از ریسکهای بیمهای دور بمانند.
با توجه به پیچیدگی قوانین بیمه و احتمال رد درخواست به دلیل نقص مدارک، استفاده از مشاوره تخصصی گروه مشاوران پرهام بهترین راه برای دریافت سریع و بدون مشکل معافیت است. تیم ما با سالها تجربه در حوزه بیمه، روابط کار، بازرسی و حل اختلاف، مسیر را برای شما هموار میکند تا با کمترین هزینه و بدون ریسک، معافیت خود را فعال کنید.
جهت ارتباط با ما و در خواست مشاوره با ما تماس بگیرید.
تماس بگیریدتمامی حقوق برای گروه مشاوران پرهام محفوظ است. 1400
Web design and Seo by Serentco